İçeriğe geç
Wealth.cat
Yatırım: hisse senetleri ve ETF’ler

Yatırım platformu nasıl seçilir: tarafsız kontrol listesi

Yatırım hesabı açmadan önce: arkadaki şirket ve düzenleyici kurum, yatırımcı koruması, bir işlemin gerçek maliyeti, piyasalar, para yatırma ve vergi formları.

Güncelleme: 18 Ekim 2026

Uygulamadan değil, şirketten başlayın

Bir yatırım uygulaması ya da web sitesi bir markadır. Hesabınızı belirli bir düzenleyici kurumdan lisans almış belirli bir şirket açar ve tek bir marka, farklı ülkelerdeki müşteriler için çoğu zaman farklı şirketler kullanır. Hesabınızı tutacak şirketin yasal unvanını müşteri sözleşmesinde bulun, ardından düzenleyici kurumun kendi resmî sicilinde arayın; bir aracı kurumun lisansının nasıl kontrol edileceğini anlatan rehberimiz bunu adım adım gösteriyor. Bu rehberde platform önermiyoruz: kontrol listesi hepsi için işe yarar.

1. Lisans ve koruma

  • Şirket, yapacağınız iş için, yani sizin adınıza hisse senedi ve ETF alıp saklamak için yetkili mi, yoksa yalnızca danışmanlık yapmaya ya da müşteri yönlendirmeye mi yetkili?
  • Bu şirketi hangi yatırımcı tazmin fonu kapsıyor ve hangi limite kadar? Örneğin İngiltere’deki FSCS, yatırımcılara hizmet sağlayıcının yetkili olduğunu ve faaliyetin düzenlemeye tabi olduğunu kontrol etmelerini, ayrıca kendileri için yürütülen faaliyetin düzenlemeye tabi ve FSCS korumasında olduğunu firmalarına teyit ettirmelerini söylüyor.
  • Şirket bir ABD aracı kurumu (broker-dealer) ise SIPC üyesi mi? SIPC, üye bir firmada hesabı olan ABD vatandaşı olmayan bir kişiyi ABD’li bir müşteriyle aynı şekilde korur: $250.000’i nakit için olmak üzere $500.000’e kadar. Yatırımcı tazmin fonları hakkındaki rehberimiz, bu tür fonların hiçbir zaman neyi kapsamadığını açıklıyor.
  • Yatırımlarınızı kim saklıyor (saklama kuruluşu) ve bunlar sizin adınıza mı, yoksa toplu bir hesapta mı tutuluyor?

2. Tek bir işlemin gerçek maliyeti

Gerçekten kullanacağınız emir büyüklüğü için her kalemi toplayın:

  • emir başına komisyon (sabit, yüzdesel ya da hisse başına) ve varsa asgari ücret;
  • döviz çevirme: yabancı hisse alırken ödenen ücret ya da döviz kuru marjı; satarken ve parayı çekerken bir kez daha;
  • hisse senedi ya da ETF’deki spread (makas);
  • aylık ya da yıllık alınan saklama, hesap ya da hareketsizlik ücretleri;
  • bir ETF alıyorsanız fonun kendi gider oranı.

Küçük ve düzenli tutarlarda sabit bir aylık ücret ya da asgari komisyon, tüm yüzdesel ücretlerin toplamından daha pahalıya gelebilir. ETF rehberimiz bunu sade rakamlarla bir örnek üzerinden gösteriyor.

3. Piyasalar ve ürünler

  • Hangi borsalara erişebiliyorsunuz: ABD, Avrupa, kendi yerel piyasanız?
  • Gerçek hisse senedi ve ETF mi alıyorsunuz, yoksa bunların fiyatını izleyen sözleşmeler mi? AB’nin menkul kıymetler düzenleyicisi olan Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), hisse kesirleri üzerine kurulu türev ürünlerin şirket hissesi olmadığı uyarısında bulundu. Kesirli hisseler hakkındaki rehberimiz aradaki farkı anlatıyor.
  • Kesirli hisse alıyorsanız bunları başka bir platforma taşıyabilir misiniz? ASIC’in Moneysmart sitesi, yatırımınızı doğrudan sahip olduğunuz hisseler gibi başka bir platforma aktaramayabileceğinizi belirtiyor.
  • İsterseniz tahvil ya da sukuk alabiliyor musunuz?

4. Kendi para biriminizde para girişi ve çıkışı

  • Yaşadığınız yerde hangi para yatırma yöntemleri çalışıyor (yerel banka havalesi, kart, mobil para), her birinin maliyeti ne ve hesap hangi para biriminde tutuluyor?
  • Hangi para çekme yöntemleri var, maliyetleri ne ve ne kadar sürüyor? Para çekme işlemleri yalnızca kendi adınıza açılmış bir hesaba yapılmalı.
  • ABD doları cinsinden bakiye tutabiliyor musunuz, yoksa her para yatırma ve çekme işleminde çevirme mi yapılıyor?

5. Vergi formları ve hesap ekstreleri

  • ABD hisseleri için platforma W-8BEN formunu doldurmanız beklenir. ABD Gelir İdaresi’nin (IRS) talimatları formun nereye gideceği konusunda net: form IRS’e gönderilmez, onu sizden talep eden kişiye verilir. Temettü stopaj vergisi hakkındaki rehberimiz bunun neden önemli olduğunu açıklıyor.
  • Platform, temettüleri, kesilen vergiyi ve satışları gösteren ve kendi vergi idarenizin kabul edeceği yıllık ekstreler veriyor mu?

6. İleride ayrılmak

Para yatırmadan önce varlıklarınızı başka bir kuruma aktarmanın ya da hesabı kapatmanın maliyetini kontrol edin. Aktarılamayan varlıkların satılması gerekir; bu da ücret ve varsa kazanç üzerinden vergi anlamına gelebilir.

Uyarı işaretleri

  • Web sitesinde ya da sözleşmede şirketin yasal unvanı veya lisans numarası yok.
  • Lisans bir ülkeden alınmış, ama size başka bir yerdeki bir şirket hizmet veriyor.
  • Getiri vaatleri, hızla para yatırmanız için baskı ya da kişisel bir hesaba veya bir kripto cüzdanına ödeme yapma talepleri.

Kaynaklar ve referanslar